مسعود کیانی؛ رئیس انجمن صنفی گوهرسنگ ایران و مدیر موسسه گوهرشناسی و شهاب‌سنگ‌شناسی مرکز رشد دانشگاه خوارزمی تهران اظهار کرد: طی سالیان متمادی مقام معظم رهبری در چهارچوب تبین اقتصاد مقاومتی، عرصه معدنی کشور با ارزش تقریبی بازار ۱.۷ میلیارد دلاری را به عنوان یکی از جایگزین‌های درآمدهای نفتی کشور معرفی کرده‌اند و چندین بار در زمینه خام‌فروشی سنگ‌های قیمتی و نیمه‌قیمتی (گوهرسنگ‌ها) به عنوان ذخایر ارزشمند معدنی کشور گله‌مندی خود را ابراز داشته‌اند.

وی گفت:‌ براساس آمار تجارت بین المللی، حجم گردش مالی زنجیره گوهرسنگ‌ها و جواهرات در دنیا در سالیان گذشته از چند صد میلیارد دلار گذشته است اما متاسفانه کشور ایران با توجه به پتانسیل‌های بالای معدنی گوهرسنگ‌ها و پیشینه تاریخی خود، سهم ناچیز چندصدم درصدی این بازار را دارا بوده! و متاسفانه دارای رتبه ۱۰۵ جهانی است که این جایگاه در راستای منویات مقام معظم رهبری (مدظله العالی) نیست.

مدیر موسسه گوهرشناسی و شهاب‌سنگ‌شناسی دانشگاه خوارزمی تهران تصریح کرد:‌ شاید بتوان گفت مهمترین مشکل و معضل پیش‌روی گوهرسنگ و صنایع وابسته به آن، عدم پشتیبانی ریشه‌ای بخش‌های دولتی و حاکمیتی در کشور است. عدم حمایت‌های قانونی کار را به جای رسانده که اعضای انجمن گوهرسنگ کشور توسط افراد معلوم‌الحال کلاهبردار تهدید شده و حتی به خاطر اجرای قوانین بالادستی و مبارزه با دفاتر آزمایشگاهی گوهرشناسی غیرمجاز و کلاهبردار بارها تهدید شده‌ایم.

کیانی گفت: یکی از دلایلی که باعث از بین رفتن شغل‌های زیادی در این حوزه شده، حضور افراد اخلالگر اقتصادی و کلاهبردار صادرکننده شناسنامه‌های جواهرات است که باعث ایجاد ضررهای مالی کلان به افراد متعدد در سراسر کشور شده است.

مدیر موسسه گوهرشناسی و شهاب‌سنگ‌شناسی دانشگاه خوارزمی تهران تصریح کرد: متاسفانه این افراد شیاد در سطح شهر تهران به صورت تیم و باندهای کلاهبردار، شناسنامه‌هایی را صادر کرده و در فضای مجازی (سایت دیوار، سایت شیپور، سایت ایسام، تلگرام و اینستاگرام) و بازارهای مرتبط به‌عنوان جواهرات و شهاب‌سنگ به فروش می‌رسانند! به طور مثال یک فرد، سنگ آتشفشانی معمولی را به عنوان شهاب سنگ مریخی در لیست فروش سایت دیوار به قیمت ۵۰۰ میلیارد تومن قرار داد که منجر به تمسخر و سواستفاده رسانه‌های معاندی مانند بی بی سی، من و تو و اینترنشنال شد.

وی خاطرنشان کرد: این افراد شیاد با جعل مجوزهای گوهرشناسی یا جعل عناوین مرتبط با نهادهای حاکمیتی خود را نماینده خرید این نهادها معرفی می‌کنند و با دریافت مبالغ هنگفت (بعضاً تا مبلغ چندصد میلیون تومان) شناسنامه‌های غیرواقعی و غیرکارشناسی را در دفاتر کار خود بجای شناسنامه‌های معتبر صادر کرده و در صورت اعتراض مراجعه‌کنندگان آنها را تهدید به برخورد قهری و فیزیکی می‌کنند. طی بررسی‌های انجام گرفته شده از سوی انجمن صنفی گوهرسنگ ایران تعدادی از این افراد و دفاتر در سطح کشور بخصوص تهران و شهرستان‌ها شناسایی شده و مستنداتی از فعالیت‌های غیرمجاز آنها تهیه شده است.

وی گفت: یکی دیگر از شگردهای این دفاتر، آزمایشگاهی غیرمجاز، شرطبندی روی هویت و اصالت جواهرات است؛ این افراد در فضای مجازی تبلیغات گسترده‌ای برای خرید سنگ‌های قیمتی و شهاب سنگ انجام می‌دهند به گونه‌ای که به فروشنده آنگونه القا می‌کنند که سنگ مورد نظر، چندصد میلیارد تومن ارزش مادی داشته و برای اینکه خرید انجام گیرد، فروشنده باید طبق یک قرارداد مبلغ چند ده میلیون تومانی برای آزمایش گوهرشناسی در دفاتر شخصی این افراد پرداخت کند یا چندصد میلیون تومان را به عنوان ضررو زیان طرفین قرار دهد که در هر صورت سناریو به گونه‌ای پیش خواهد رفت که فروشنده نگون‌بخت، یکی از این دو پول را پرداخت کند و خریدار به بهانه‌های مختلف از خرید طفره می‌رود.

مدیر موسسه گوهرشناسی و شهاب‌سنگ‌شناسی دانشگاه خوارزمی تهران خاطرنشان کرد: در بخش تولید علیرغم اینکه کشور عزیز ایران دارای معادن زیادی از سنگ‌های گوهری مختلف است و تعداد زیادی شغل در زنجیره تولید از معدن تا فروش وجود دارد، متاسفانه قاچاق گوهرسنگ‌های غیر استاندارد، بدل و مصنوعی ارزان‌قیمت به داخل کشور و فروش این اجناس به جای گوهرهای طبیعی، تیشه به ریشه این بخش زده و طی سه سال اخیر باعث از بین رفتن حدود ۶۰ درصد کارگاه‌های خانگی بخصوص در مناطق محروم کشور شده است.

وی تأکید کرد: یکی دیگر از معظلاتی که اغلب مردم کشور به عنوان مصرف‌کننده نهایی با آن روبه رو هستند، صدور فاکتور فروش فروشگاه‌ها به جای شناسنامه اصالت و ماهیت گوهرسنگ‌ها است! به طور مثال اگر کسی برای خرید جواهرات بخصوص الماس به فروشگاه‌های طلا و جواهر سطح شهر تهران مراجعه کند، فروشنده بجای نوشتن کلمه الماس از کلمه برلیان استفاده می‌کند که یک نوع تراش هندسی خاص بوده نه نام سنگ که شوربختانه این امر در تمام کشور رایج شده و این امر به دلیل عدم شناخت جواهرات از سوی فروشندگان است؛ بیشترین تخصص اتحادیه‌های طلا و جواهر سراسر کشور در زمینه ساخت، فروش طلا و سکه بوده و در زمینه فروش گوهرسنگ‌ها و گوهرشناسی، از افراد خبره و کارشناس این امر بی‌بهره هستند.