۲۰ روز که بگذرد، پاییز هم تمام می‌شود و بازار ارز با ورود به کانال ۷۰ هزار تومانی، شرایطی جدید را رقم زده است. در این شرایط، با توجه به این‌که تقریبا سه ماه به پایان سال باقی مانده است، نگاه بسیاری از فعالان اقتصادی و البته مردم به این سمت است که بازار ارز با چه نرخی در پایان سال بسته خواهد شد؟

بسیاری از کارشناسان و تحلیلگران اقتصادی معتقدند که در شرایط کنونی، محرک و لیدر اصلی بازار ارز، نرخ تورم است و تا زمانی که تورم مهار نشود، نمی‌توان انتظار ثبات در بازار ارز را داشت.

اگرچه کارشناسان از تاثیر تحولات منطقه، سیاست‌های داخلی و خارجی و نیز تحریم‌ها هم می‌گویند، اما تاکید دارند مشکل اصلی اقتصاد کشور تورم است که علاج آن‌هم واقعی و واحد شدن قیمت‌ها و کنترل حجم نقدینگی است.

به باور آن‌ها، مسوولان اقتصادی کشور باید از تجربه‌های گذشته درس لازم را گرفته باشند و در این موارد با درایت بیشتری عمل شود.

تورم چه رفتاری با بازار ارز می‌کند؟

در همین رابطه، اصغر سمیعی درباره وضعیت آتی بازار ارز، ضمن هشدار درباره تاثیر تورم روی بازار ارز، می‌گوید: به نظر من با توجه به نرخ ارز در آغاز سال جاری که حدود ۶۰ هزار تومان بوده و نرخ تورم، که حدود ۴۰ درصد گفته شده، و توانایی‌های مالی بانک مرکزی، که با توجه به محدودیت های صادرات به علت تحریم‌های ظالمانه تحت فشار قرار داده شده، قیمت ارز برای شروع سال ۱۴۰۴ نباید کمتر از ۸۰ هزار تومان باشد.

وی می‌افزاید: اگر نرخ تورم کنترل نشود، هیچ بعید نیست قبل از رسیدن به نیمه سال آینده قیمت ۱۰۰ هزار تومان را هم برای دلار ببینیم. 

این کارشناس بازار ارز تصریح می‌کند: حتی اگر به ضرب تزریق بیش از تقاضا بخواهند قیمت‌ها را سرکوب کنند، برای درازمدت یا حتی میان‌مدت ممکن نخواهد بود. حتی اگر بخواهیم اوضاع را خوشبینانه قضاوت کنیم و بگوییم ممکن است تنش در منطقه برچیده شود و مذاکراتی هم با کشورهای غربی صورت بگیرد، و حتی اگر فرضا تحریم‌ها هم کمتر شود و باعث شود درآمدهای کشور هم افزایش یابد، 

باز هم آمدن مقداری پول به خزانه کشور نمی‌تواند بر واقعیت‌های اقتصادی اثر جدی بگذارد.

سمیعی معتقد است: مشکل اصلی اقتصاد کشور با توافقات احتمالی رفع نمی‌شود. ممکن است توافق و آزاد شدن پول‌های بلوکه شده و آزادی فروش نفت بتواند به طور موقت و  مانند یک مسکن روی اقتصاد کشور اثر بگذارد، ولی درمان  اصلی نیست.

درمان اصلی اقتصاد کشور کجاست؟

وی عنوان می‌کند: درمان اصلی اقتصاد کشور در داخل کشور است، یعنی قدم اول کنترل جدی نرخ تورم و نرخ بهره و به نزدیک صفر رساندن آنها، و همچنین واقعی و واحد شدن قیمت‌ها به خصوص برای حامل‌های انرژی و نرخ ارز است.

این کارشناس اقتصادی تصریح می‌کند: چندنرخی بودن ارز و غیرواقعی بودن قیمت‌ها، ام‌الفساد محسوب می‌شود، یعنی  باعث گمراهی فعالان اقتصادی از یک طرف و ایجاد انواع رانت و فساد و سرخوردگی و مایوس شدن جوانان و نخبگان  از طرف دیگر خواهد بود.

سمیعی یادآور می‌شود: در شرایط فعلی در اثر سیاست‌های غلط اقتصادی، ارزش پول ملی به طور چشمگیری کاهش یافته و تا زمانی که نرخ تورم در کشور به طور جدی با نرخ‌های تورم در کشورهای حوزه دلار تفاوت داشته باشد،  تغییری در این روند حاصل نمی‌شود، یعنی کاهش ارزش پول ملی به طور ذاتی و واقعی ادامه خواهد یافت، حتی اگر همه پول‌های بلوکه شده هم آزاد شود.

وی متذکر می‌شود: البته ممکن است بعد از رفع تنش و انجام مذاکرات با تصمیم‌هایی و به ضرب تبلیغ و تزریق بیش از تقاضا و در اثر جو خوش‌بینی که در مردم ایجاد می‌شود، به طور مصنوعی بشود برای مدتی بسیار کوتاه قیمت‌ها را پایین نگه داشته و بازار را به بهشت خارج‌کنندگان سرمایه از کشور و واردکنندگان کالاهای مصرفی و غیرضروری تبدیل کرد، ولی بعد از چند روز یا چند هفته که روند کاهشی قیمت‌ها متوقف شود، بلافاصله خرید گسترده و هجوم مترصدین برای خرید آغاز، و قیمت‌ها افسار گسیخته‌تر از قبل می‌شود.

این کارشناس بازار ارز می‌گوید: این تجربه‌ها را قبلا هم داشته‌ایم. امیدواریم مسوولان اقتصادی کشور از تجربه‌های گذشته درس لازم را گرفته باشند و در این موارد با درایت بیشتری عمل شود.

سمیعی تاکید می‌کند: به هر حال باز هم عرض می کنم مشکل اصلی اقتصاد کشور تورم است که علاج آن‌هم واقعی و واحد شدن قیمت‌ها و کنترل حجم نقدینگی است.

وی توضیح می‌دهد: وقتی شما در انبار منزل خود موش داشته باشید، هر مقدار هم که گندم انبار کنید، باز موش‌ها آن گندم‌ها را از بین می‌برند، بنابراین بهتر است که اول شر موش ها برطرف شود، که  اگر گندم وارد انبار شد، ایمن باشد. به قول مولانا: “ما درین انبار گندم می‌کنیم/ گندم جمع آمده گم می‌کنیم/ می‌نیندیشیم آخر ما بهوش/ کین خلل در گندمست از مکر موش/ موش تا انبار ما حفره زدست/ و از فنش انبار ما ویران شدست/ اول ای جان دفع شر موش کن/وانگهان در جمع گندم جوش کن”.