به گزارش اقتصادآنلاین، با نزدیک شدن به ایام نوروز و آغاز موج سفرهای داخلی، تحلیل‌ها نشان می‌دهد الگوی سفر خانوارها تغییر کرده و گرایش به سفرهای ارزان‌قیمت، کوتاه‌مدت و خودسازمان‌ده افزایش یافته است. این روند فرصت‌هایی برای تاب‌آوری اجتماعی و حفظ آیین‌های نوروزی فراهم می‌کند، اما در صورت نبود آمادگی زیرساختی، می‌تواند فشار مضاعفی بر خدمات شهری، محیط‌زیست و ایمنی عمومی وارد کند. در این راستا، انجمن علمی گردشگری ایران مجموعه‌ای از پیشنهادهای کارشناسی برای مدیریت هوشمند و پشتیبانی سفرهای نوروزی ارائه کرده است:

با سلام و احترام

با عنایت به در پیش بودن ایام نوروز و آغاز دوره اوج سفرهای داخلی، و با توجه به شرایط ویژه سال گذشته که متأثر از فشارهای نظامی، سیاسی و به‌ویژه اقتصادی بوده است، بر اساس پایش‌های میدانی و تحلیل‌های رفتاری انجام‌شده در انجمن علمی گردشگری ایران، پیش‌بینی می‌شود در نوروز پیش‌رو شاهد افزایش سهم «سفرهای ارزان‌قیمت، کوتاه‌مدت و خودسازمان‌ده» در سبد سفر خانوارها باشیم.

در چنین الگویی، تقاضا برای اقامتگاه‌های رسمی کاهش نسبی یافته و در مقابل، استفاده از فضاهای عمومی، کمپینگ‌های شهری، اسکان‌های موقت و اقامت‌های غیررسمی افزایش می‌یابد. این روند، اگرچه می‌تواند نشانه‌ای از تاب‌آوری اجتماعی و تمایل مردم به حفظ آیین‌های نوروزی باشد، اما در صورت نبود آمادگی زیرساختی، ممکن است فشار مضاعفی بر خدمات شهری، محیط‌زیست و ایمنی عمومی وارد کند.

بر این اساس، انجمن علمی گردشگری ایران به‌صورت پیشنهادی و کارشناسی، مجموعه‌ای از اقدامات پیشگیرانه و حمایتی را جهت بررسی و برنامه‌ریزی ارائه می‌نماید:

۱. ساماندهی اسکان‌های موقت و اقتصادی
شناسایی و اعلام رسمی فضاهای مجاز برای اسکان موقت (بوستان‌های منتخب، سالن‌های ورزشی، فضاهای آموزشی با برنامه‌ریزی قبلی).
تجهیز این فضاها به حداقل امکانات ایمنی، روشنایی، آب شرب و مدیریت پسماند.
استقرار نیروهای راهنما و انتظامی برای پیشگیری از ازدحام، ناامنی و تعارضات احتمالی.
تدوین دستورالعمل یکپارچه کشوری برای مدیریت اسکان اضطراری و نوروزی توسط شهرداری‌ها.

۲. ارتقای زیرساخت‌های بهداشتی و خدمات عمومی
افزایش تعداد و بهسازی سرویس‌های بهداشتی عمومی در مبادی ورودی شهرها، پارک‌ها و جاذبه‌های پرتردد.
پیش‌بینی نظافت و ضدعفونی مستمر با پیمانکاران مشخص در ایام اوج سفر.
توسعه دوش‌های عمومی در شهرهای ساحلی و مقاصد طبیعت‌گردی.
استقرار ایستگاه‌های سیار خدمات بهداشتی در نقاط موقت پرتراکم.

۳. مدیریت هوشمند توزیع سفر
اطلاع‌رسانی لحظه‌ای ظرفیت شهرها از طریق سامانه‌های رسمی و رسانه ملی برای جلوگیری از تمرکز بیش از حد در چند مقصد خاص.
تشویق سفر به مقاصد کمترشناخته‌شده از طریق کمپین‌های اطلاع‌رسانی.
طراحی نقشه‌های دیجیتال برای معرفی فضاهای مجاز اسکان و خدمات شهری.

۴. تقویت زیرساخت‌های پشتیبان شهری
افزایش ظرفیت جمع‌آوری پسماند و استقرار مخازن موقت در نقاط پرتردد.
تقویت شبکه حمل‌ونقل عمومی درون‌شهری در ایام نوروز.
پیش‌بینی پارکینگ‌های موقت در ورودی شهرها با مدیریت ترافیک.
پایش مصرف آب و برق در مقاصد پرتراکم و برنامه‌ریزی برای جلوگیری از قطعی‌های ناخواسته.

۵. ملاحظات اجتماعی و فرهنگی
استقرار تیم‌های راهنمای گردشگری داوطلب یا دانشجویی برای هدایت مسافران و کاهش سردرگمی.
تولید محتوای آموزشی کوتاه درباره سفر مسئولانه، حفظ محیط‌زیست و رعایت حقوق شهروندی.
تعامل با سازمان‌های مردم‌نهاد برای مدیریت کمپینگ‌های خودجوش.

۶. حمایت از بخش خصوصی اقتصادی
تسهیل صدور مجوزهای موقت برای اقامتگاه‌های بوم‌گردی و فضاهای اقامتی کم‌هزینه با نظارت استاندارد.
هماهنگی با اتحادیه‌ها برای جلوگیری از افزایش غیرمتعارف قیمت‌ها در ایام اوج سفر.
تشویق هتل‌ها و مراکز اقامتی به ارائه بسته‌های تخفیفی کوتاه‌مدت برای جذب سفرهای خانوادگی اقتصادی.

بدیهی است اتخاذ این رویکرد پیش‌دستانه، نه‌تنها از بروز آسیب‌های اجتماعی و محیط‌زیستی جلوگیری می‌کند، بلکه با مدیریت هوشمند سفرهای ارزان‌قیمت، می‌تواند به توزیع عادلانه‌تر منافع گردشگری در سطح کشور و افزایش رضایتمندی عمومی منجر شود.

انجمن علمی گردشگری ایران آمادگی دارد در قالب کارگروه‌های مشترک با دستگاه‌های اجرایی، مدل‌های پیش‌بینی تقاضا، تحلیل‌های منطقه‌ای و دستورالعمل‌های اجرایی تکمیلی را ارائه نماید.

امید است با هم‌افزایی ملی، نوروز پیش‌رو در عین سادگی و صرفه‌جویی اقتصادی، با نظم، ایمنی و کرامت اجتماعی برای تمامی هم‌وطنان همراه باشد.

با احترام

دکتر محمد حسین ایمانی خوشخو

رئیس هیأت مدیره انجمن علمی گردشگری کشور