ماه رمضان برای بسیاری از افراد، فرصتی برای بازنگری در سبک زندگی، خودمراقبتی و ایجاد تغییرات مثبت است. در این بین، برخی افراد که مدت‌هاست به انجام عمل‌های زیبایی فکر می‌کنند، این ماه را به‌عنوان یک فرصت طلایی برای ریکاوری و استراحت در نظر می‌گیرند. اما آیا واقعاً روزه‌داری و جراحی‌های زیبایی می‌توانند با هم سازگار باشند؟

تحقیقات پزشکی نشان می‌دهند که روزه‌داری باعث کاهش سطح آب بدن، افزایش حساسیت به درد و کاهش سرعت بهبودی زخم‌ها می‌شود. این نکات می‌توانند در روند عمل‌های زیبایی تأثیر بگذارند و تصمیم‌گیری درباره آن را پیچیده‌تر کنند. در این مطلب، مزایا، چالش‌ها و توصیه‌های تخصصی درباره انجام جراحی‌های زیبایی در ماه رمضان را بررسی می‌کنیم تا شما بتوانید با اطلاعات دقیق‌تر، تصمیمی آگاهانه بگیرید.

بررسی ۴ عمل زیبایی پرطرفدار در ماه رمضان

با وجود چالش‌هایی که روزه‌داری می‌تواند برای جراحی‌های زیبایی ایجاد کند، برخی از عمل‌ها همچنان در این ماه انجام می‌شوند. میزان سختی و ریسک هر عمل بسته به نوع آن متفاوت است. در ادامه، چهار عمل زیبایی رایج را از نظر سازگاری با روزه‌داری، مزایا و معایب بررسی می‌کنیم.

جراحی بینی در ماه رمضان از نظر پزشکی؛ انجام بدهیم یا به تعویق بیندازیم؟

جراحی بینی یکی از پرطرفدارترین جراحی‌های زیبایی است؛ اما آیا ماه رمضان زمان مناسبی برای انجام آن است؟ روزه‌داری می‌تواند تورم بعد از عمل را تشدید کند و عدم مصرف مایعات کافی، باعث طولانی‌تر شدن دوره نقاهت می‌شود. علاوه بر آن در روزهای ابتدایی بعد از عمل، برای پیشگیری از ابتلا به عفونت یا تسکین درد، پزشک مصرف داروهای مسکن را تجویز می‌کند

به همین‌خاطر پزشکان توصیه می‌کنند حداقل یک هفته بعد از جراحی بینی روزه نگیرید. پس از گذشت یک هفته و طی شدن حساس‌ترین روزهای بعد از جراحی، زیر نظر پزشک و با تایید پزشک فرد می‌تواند شروع به روزه گرفتن کند.

حکم  شرعی عمل بینی در ماه رمضان 

به نقل از وبسایت ایکنا، خبرگزاری بین‌المللی قرآن، در رابطه با عمل بینی در ماه رمضان: « اگر عمل جراحی بینی فقط برای زیبایی باشد و تاخیر آن تا بعد از رمضان ممکن باشد، انجام آن در ماه رمضان بدون ضرورت شرعی، مکروه است، اما حرام نیست. اما اگر پزشک تأیید کند که جراحی به دلیل مشکلات تنفسی، انحراف شدید بینی، یا مشکلاتی که به سلامت مرتبط است، ضروری است، در این حالت، افطار روزه جایز و بدون کفاره خواهد بود.»

برخی افراد نیز راجع‌به حکم کلی عمل زیبایی بینی می‌پرسند. آیا جراحی زیبایی بینی جایز است؟ یا این جراحی حرام بوده و در صورت انجام آن، مرتکب گناه شده‌ایم؟ به نقل از سایت رسمی دفتر مرجع عالیقدر، آقای سیدعلی حسینی سیستانی، حکم شرعی عمل زیبایی بینی به شرح زیر است:

«با پرهیز از لمس و نگاه حرام، جایز است.»

دندانپزشکی در ماه رمضان از نظر پزشکی

متخصصان دندانپزشکی توصیه‌های متفاوتی درباره انجام درمان‌های دندانپزشکی در ماه رمضان دارند که به نوع درمان بستگی دارد. به‌طور کلی، درمان‌های سبک و غیرتهاجمی معمولاً بدون مشکل انجام می‌شوند؛ اما درمان‌های سنگین ممکن است چالش‌برانگیز باشند.

• درمان‌های غیرتهاجمی (مانند جرم‌گیری، پر کردن ساده، معاینه و بروساژ)

این درمان‌ها معمولاً بدون درد یا نیاز به مصرف دارو انجام می‌شوند و تأثیر چندانی بر روزه‌داری ندارند. اگر در حالی که روزه هستید برای انجام این اقدامات درمانی به دندانپزشک مراجعه کنید، چنانچه آب یا مواد دندانپزشکی وارد حلق نشود، روزه شما صحیح خواهد بود.

• درمان‌های نیمه‌تهاجمی (مانند عصب‌کشی یا پر کردن عمیق دندان)

این نوع درمان‌ها ممکن است نیاز به بی‌حسی موضعی داشته باشند، اما از نظر احکام شرعی، تزریق داروی بی‌حسی نیز روزه را باطل نمی‌کند. اما عصب‌کشی معمولاً با مقداری درد و التهاب همراه بوده که ممکن است نیاز به مصرف داروهای ضدالتهاب یا مسکن داشته باشد. اگر بیمار نتواند بدون مسکن تحمل کند، بهتر است درمان را به بعد از افطار یا پس از رمضان موکول کند.

• درمان‌های تهاجمی (مانند کشیدن دندان، جراحی لثه، ایمپلنت دندان)

این روش‌ها معمولاً نیاز به مصرف داروهای آنتی‌بیوتیک و مسکن دارند، که می‌تواند مشکل‌ساز باشد. از نظر پزشکی، جراحی‌های پیچیده دندانپزشکی بهتر است در ماه رمضان انجام نشوند، مگر در موارد اورژانسی.

همچنین برخی بیماران ممکن است پس از انجام درمان‌های دندانپزشکی دچار ضعف شوند. پزشکان توصیه می‌کنند که اگر فرد احساس سرگیجه یا بی‌حالی کرد، درمان را به بعد از افطار موکول کند. به‌طور کلی توصیه‌های پزشکی برای انجام درمان‌های دندانپزشکی در رمضان شامل موارد زیر می‌شود:

• اگر نیاز به درمان غیرضروری دارید، بهتر است آن را به بعد از رمضان موکول کنید.
• در صورت نیاز به درمان در طول روز، آن را در ساعات ابتدایی صبح انجام دهید که بدن هنوز دچار کم‌آبی نشده است.
• برای درمان‌های پیچیده، پس از افطار یا در روزهایی که روزه نیستید (مانند سفر یا ایام مستثنی) مراجعه کنید.

حکم شرعی دندانپزشکی در ماه رمضان

به طور کلی، انجام درمان‌های دندانپزشکی به خودی خود باعث باطل شدن روزه نمی‌شود، اما برخی موارد خاص وجود دارند که ممکن است موجب بطلان روزه شوند. در ادامه، حکم شرعی هر یک از این موارد را بررسی می‌کنیم.

1. تزریق داروی بی‌حسی دندانپزشکی در زمان روزه‌داری

فقها و مراجع تقلید معتقدند که تزریق داروی بی‌حسی موضعی (مانند لیدوکائین) که از طریق لثه انجام می‌شود، روزه را باطل نمی‌کند. زیرا این نوع تزریق مانند آمپول‌های غیرتغذیه‌ای است و وارد دستگاه گوارش نمی‌شود. به نقل از راسخون مراجعه به دندانپزشکی در ماه رمضان اشکالی ندارد، اما لازم است از ورود عمدی آب، دارو یا خون به حلق جلوگیری شود. تزریق بی‌حسی نیز باعث بطلان روزه نمی‌شود، اما در صورتی که فرد نیاز به مصرف داروهای خوراکی داشته باشد، روزه او باطل شده و باید بعداً آن را قضا کند.

1. ورود آب یا خون به حلق هنگام درمان دندان

یکی از نگرانی‌های اصلی در هنگام درمان‌های دندانپزشکی، ورود آب، خون، مواد دندانپزشکی یا بزاق به حلق است. بر اساس نظر بسیاری از مراجع، اگر فرد مراقب باشد و آب یا خون وارد حلق نشود، روزه او صحیح است. اما اگر به‌صورت عمدی یا غیرعمدی چیزی به حلق برسد و فرو داده شود، روزه باطل می‌شود و نیاز به قضا دارد.

1. استفاده از ابزارهای دندانپزشکی مانند ساکشن، خمیرهای دندانپزشکی و مواد بی‌حسی موضعی

بسیاری از دندانپزشکان از ساکشن برای جلوگیری از ورود آب و مواد دندانپزشکی به حلق استفاده می‌کنند. اگر بیمار دقت کند و چیزی وارد حلق نشود، روزه او صحیح خواهد بود. همچنین برخی مواد دندانپزشکی مانند ژل‌های بی‌حسی یا خمیرهای پرکننده، طعمی دارند که ممکن است در دهان احساس شود. اگر بیمار این مواد را نبلعد، مشکلی برای روزه پیش نمی‌آید.

1. کشیدن دندان و احتمال خونریزی در زمان روزه‌داری

کشیدن دندان باعث ابطال روزه نمی‌شود؛ اما خونریزی می‌تواند چالش ایجاد کند. اگر خون وارد حلق شود، روزه باطل خواهد شد.

کاشت مو در ماه رمضان از نظر پزشکی؛ مجاز است یا خیر؟

کاشت مو از طریق روش‌های مختلفی مانند FUT (برداشت نواری) و FUE (استخراج واحدهای فولیکولی) انجام می‌شود. هر دو روش نیاز به ایجاد برش‌های کوچک روی پوست سر دارند که بدن باید آن‌ها را ترمیم کند. روند بهبود زخم‌ها وابسته به مصرف مواد مغذی، آبرسانی مناسب و مصرف داروهای ترمیمی است که روزه‌داری می‌تواند روی این موارد تأثیر بگذارد. پزشکان معتقدند که کاشت مو در رمضان توصیه نمی‌شود، اما غیرممکن هم نیست. افرادی که قصد انجام این روش را دارند، باید برخی نکات مهم را رعایت کنند. در ادامه تاثیر روزه‌داری بر کاشت مو و روند بهبودی از جهات مختلف بررسی شده است:

1. کم‌آبی بدن (دهیدراسیون) و تأثیر آن بر پوست سر

یکی از مهم‌ترین نکات در مورد کاشت مو، هیدراته نگه داشتن بدن است. در ماه رمضان، فرد روزانه چندین ساعت آب و مایعات مصرف نمی‌کند، که این امر باعث خشکی پوست سر و کاهش کیفیت کاشت می‌شود. از طرفی دیگر کم آبی بدن می‌تواند باعث تحریک پوست سر، تأخیر در بهبودی زخم‌ها و حتی کاهش ماندگاری گرافت‌های کاشته‌شده شود.

1. نیاز به مصرف داروهای ضدالتهاب و آنتی‌بیوتیک‌ها

پس از کاشت مو، پزشک معمولاً داروهای آنتی‌بیوتیک و ضدالتهاب تجویز می‌کند تا از عفونت و التهاب پوست سر جلوگیری شود. این داروها معمولاً باید در فواصل زمانی مشخص (مثلاً هر ۸ یا ۱۲ ساعت) مصرف شوند. اگر فرد روزه‌دار باشد، ممکن است نتواند داروهای خود را طبق برنامه مصرف کند که این موضوع می‌تواند باعث افزایش خطر عفونت یا تورم شدید پوست سر شود.

1. تغذیه و تأثیر آن بر رشد گرافت‌های کاشته‌شده

رشد و تقویت فولیکول‌های کاشته‌شده وابسته به دریافت مواد مغذی مانند پروتئین، آهن و ویتامین‌های B و D است. روزه‌داری، به‌خصوص اگر رژیم غذایی مناسبی رعایت نشود، می‌تواند روند رشد موها را کند کرده و حتی احتمال ریزش گرافت‌ها را افزایش دهد.

1. تأثیر ضعف بدنی و کاهش انرژی بر روند ریکاوری

روزه‌داری باعث کاهش قند خون و کاهش انرژی بدن می‌شود. کاشت مو، هر چند یک جراحی سنگین نیست، اما همچنان بدن نیاز به ریکاوری و انرژی کافی دارد. ضعف عمومی می‌تواند باعث کند شدن روند بهبود و افزایش خستگی و بی‌حالی پس از عمل شود.

حکم شرعی کاشت مو در ماه رمضان 

به طور کلی، کاشت مو در حال روزه بودن فی‌نفسه باعث بطلان روزه نمی‌شود. به نقل از ایوانا نیوز در رابطه با حکم شرعی کاشت مو در ماه رمضان: « اگر شخص با آگاهی و عمد اقدام به خوردن یا آشامیدن کند (به عبارتی اگر از پیش بداند و اطمینان داشته باشد که این عمل منجر به ترک روزه وی می‌شود)، علاوه بر قضا، کفاره نیز بر او واجب می‌شود.

اما اگر روزه را به دلیل ضعف شدید و ناچاری شکسته باشد و نتوانسته روزه را ادامه دهد، فقط قضای آن کافی است و کفاره بر او واجب نمی‌شود». برای اقدام به کاشت مو در ماه مبارک رمضان لازم است به چند نکته مهم توجه داشته باشید:

• تزریق داروی بی‌حسی در پوست سر

در کاشت مو، پزشکان از بی‌حسی موضعی (مانند لیدوکائین) استفاده می‌کنند. بر اساس فتاوای مراجع تقلید، تزریق بی‌حسی موضعی روزه را باطل نمی‌کند، زیرا این ماده وارد دستگاه گوارش نمی‌شود.

• خونریزی و زخم‌های جزئی در پوست سر

کاشت مو باعث ایجاد زخم‌های کوچک روی پوست سر می‌شود، اما وجود این زخم‌ها روزه را باطل نمی‌کند.

• ضعف بدنی و احتمال نیاز به خوردن و نوشیدن

یکی از مشکلات اصلی کاشت مو این است که بیمار ممکن است پس از عمل دچار ضعف و کم‌آبی شود. اگر فردی پس از کاشت مو احساس کرد که ادامه روزه باعث مشقت غیرقابل تحمل می‌شود، می‌تواند افطار کند، اما بعداً باید روزه خود را قضا کند.

در نهایت اگر فرد بتواند روزه خود را حفظ کند و نیازی به خوردن و نوشیدن نداشته باشد، کاشت مو در حال روزه مشکلی ندارد. اما اگر کاشت مو باعث ضعف شدید شود و نیاز به آب یا غذا داشته باشد، فرد می‌تواند روزه را بشکند، اما باید آن را قضا کند.

جراحی زیبایی بدن در ماه رمضان از نظر پزشکی

از نظر پزشکی، جراحی‌های زیبایی بدن نیاز به مراقبت‌های ویژه، دریافت مواد مغذی کافی و آبرسانی مناسب دارند که ممکن است با روزه‌داری تداخل داشته باشد. پزشکان انجام جراحی‌های زیبایی بدن در حال روزه‌داری توصیه نمی‌کنند و دلایل آن به شرح زیر است:

• نیاز به بیهوشی عمومی

اکثر جراحی‌های زیبایی بدن تحت بیهوشی عمومی انجام می‌شوند. پزشکان توصیه می‌کنند که فرد قبل از بیهوشی باید ناشتا باشد، اما پس از جراحی، باید مایعات و مواد مغذی دریافت کند تا بدن بتواند بهبود یابد.

• افت فشار خون و کم‌آبی بدن

جراحی باعث از دست دادن مایعات بدن، کاهش سطح خون و افزایش نیاز به آبرسانی می‌شود. روزه‌داری پس از جراحی ممکن است باعث افت شدید فشار خون، سرگیجه و حتی مشکلات جدی در روند بهبودی شود.

• مصرف داروهای ضروری

بعد از جراحی، پزشکان معمولاً داروهای مسکن، آنتی‌بیوتیک، داروهای ضدالتهاب و مکمل‌های تغذیه‌ای تجویز می‌کنند. مصرف این داروها برای جلوگیری از عفونت، کاهش درد و تسریع بهبودی ضروری است. اگر فردی روزه بگیرد، ممکن است قادر به مصرف داروهای خود در زمان مناسب نباشد، که این موضوع می‌تواند روند بهبودی را دچار مشکل کند.

• کاهش انرژی و ضعف عمومی

بعد از جراحی، بدن نیاز به دریافت کالری کافی برای بازسازی بافت‌ها و کاهش عوارض پس از عمل دارد. روزه‌داری ممکن است این فرآیند را کند کرده و باعث ضعف شدید، سرگیجه و خستگی شود.

با این تفاسیر جراحی زیبایی بدن در حالی که روزه هستید امکان‌پذیر نیست و پزشکان انجام آن را در این شرایط توصیه نمی‌کنند.

حکم شرعی عمل زیبایی بدن در ماه رمضان

آیا اقدام به عمل زیبایی بدن برای زنان جایز است؟ به استناد از خبرگزاری رسمی حوزه، حکم شرعی عمل زیبایی زنان به نقل از حضرت آیت الله خامنه‌ای صورت زیر است:

«اگر موجب ضرر قابل توجه نباشد، فی نفسه اشکال ندارد‎؛ ولی توجه داشته باشید عمل جراحی زیبایی، درمان بیماری محسوب نمی‏شود و در ضمن آن، نگاه و لمسِ پزشک نامحرم جایز نیست، مگر در مواردی ـ مانند سوختگی و حوادث دیگر ـ که برای معالجه باشد و استفاده از پزشک نامحرم ضرورت داشته باشد.»

اما در رابطه با انجام این جراحی‌ها در ماه رمضان، اگر جراحی به دلیل ضرورت پزشکی انجام شود (مثلاً در صورت مشکلات جسمی، دردهای مزمن یا ناهنجاری‌های شدید)، حکم آن مانند جراحی درمانی است و فرد می‌تواند روزه خود را بخورد و بعداً قضا کند. اما اگر جراحی صرفاً جنبه زیبایی داشته باشد و ضرورتی برای انجام آن در رمضان وجود نداشته باشد، بهتر است به بعد از رمضان موکول شود.

برخی مراجع معتقدند که اگر فرد بتواند جراحی را به زمان دیگری موکول کند، انجام آن در ماه رمضان اولویت ندارد و بهتر است تأخیر بیندازد. اما اگر فرد اصرار داشته باشد درحالی‌که روزه است تحت جراحی قرار بگیرد، به نقل از شبکه اطلاع رسانی دانا در رابطه با عمل زیبایی بدن در ماه رمضان: «بی‌حسی موضعی و عمومی در صورتی که موجب از بین رفتن هوشیاری کامل نشود، تاثیری بر روزه ندارد. اما در مورد بیهوشی کامل، برخی فقها معتقدند اگر فرد به حدی بیهوش شود که تمام روز را در حالت بیهوشی بگذراند، ممکن است روزه او دچار اشکال شود».

در نهایت، اگر می‌خواهید جراحی زیبایی بدن را در ماه رمضان انجام دهید، این نکات را در نظر بگیرید:

• اگر جراحی ضروری نیست، بهتر است به بعد از رمضان موکول شود.
• اگر جراحی نیاز به بیهوشی دارد، روزه در آن روز باطل می‌شود و فقط قضا دارد.
• اگر فرد برای جلوگیری از مشکلات بعد از عمل، نیاز به مصرف دارو داشته باشد، می‌تواند روزه نگیرد و بعداً قضا کند.
• اگر فرد بدون دلیل موجه و صرفاً برای راحتی بیشتر روزه خود را بخورد، علاوه بر قضا، کفاره نیز بر او واجب خواهد شد.

چرا برخی افراد ماه رمضان را برای عمل‌های زیبایی انتخاب می‌کنند؟

شاید این سوال برایتان پیش بیاید که چرا برخی افراد تصمیم می‌گیرند در ماه رمضان جراحی‌های زیبایی انجام دهند؟ مهم‌ترین دلایل آن شامل موارد زیر است:

1. زمان استراحت بیشتر: برای افرادی که در طول سال مشغول کار و فعالیت هستند، روزه‌داری باعث کاهش فعالیت‌های روزمره می‌شود. این موضوع می‌تواند فرصت مناسبی برای بهبودی پس از عمل فراهم کند.
2.  دوره نقاهت بدون دغدغه اجتماعی: برخی افراد در این ماه کمتر در مهمانی‌ها و رویدادهای اجتماعی شرکت می‌کنند، که این موضوع می‌تواند بهبودی آن‌ها را تسریع کند.
3.  استفاده از تعطیلات و کاهش کارهای روزمره: برخی مشاغل در ماه رمضان ساعات کاری کوتاه‌تری دارند و این باعث می‌شود افراد راحت‌تر زمان لازم برای جراحی و ریکاوری را مدیریت کنند.

چالش‌های جراحی‌های زیبایی در ماه رمضان

در کنار مزایایی که ممکن است ماه رمضان برای جراحی‌های زیبایی داشته باشد، چالش‌هایی نیز وجود دارد که نباید نادیده گرفت. برخی از مهم‌ترین این چالش‌ها شامل موارد زیر هستند:

کاهش آب بدن و تأثیر آن بر بهبودی زخم‌ها

یکی از اصلی‌ترین مشکلات روزه‌داری، کاهش آب بدن است که می‌تواند روند بهبودی زخم‌های جراحی را با کندی مواجه کند. کمبود آب باعث خشکی پوست، افزایش التهاب و کاهش توانایی بدن در دفع سموم می‌شود.

نیاز به دارو و محدودیت در مصرف آن‌ها

بسیاری از جراحی‌های زیبایی نیاز به مصرف داروهای آنتی‌بیوتیک، مسکن‌ها و داروهای ضدالتهاب دارند. اگر این داروها به‌موقع مصرف نشوند، می‌توانند خطر عفونت و درد را افزایش دهند.

ضعف بدنی و افت فشار خون

جراحی‌های زیبایی (خصوصاً جراحی‌هایی که با بیهوشی عمومی انجام می‌شوند) نیاز به شرایط فیزیکی ایده‌آل دارند. روزه‌داری می‌تواند منجر به ضعف بدنی و کاهش فشار خون شود که ریسک جراحی را بالا می‌برد.

احتمال افزایش عوارض جراحی

کاهش انرژی بدن و عدم دریافت مواد مغذی کافی می‌تواند بر سیستم ایمنی تأثیر بگذارد و باعث طولانی‌تر شدن زمان ریکاوری شود.