خیلی از مردم نمی‌دانند یا حواس‌شان نیست که یک سری از مواد غذایی در فصل گرما خیلی زود فاسد می‌شوند و می‌توانند خطرات متعددی برای سلامت ما داشته باشند. یکی از این مواد غذایی، تخم مرغ است که خام و پخته‌ی آن در گرما فاسدشونده هستند و اگر علائم فساد یا اصطلاحا گندیدگی را در آن دیدیم، باید آن را دور بیندازیم.

تخم مرغ به این دلایل سریع فاسد می‌شود:

رشد باکتری‌ها: در دمای بالا (بالاتر از ۲۰-۲۲ درجه سانتی‌گراد)، باکتری‌های موجود در مواد غذایی مثل سالمونلا با سرعت زیادی رشد می‌کنند.

شکنندگی پوسته: گرما باعث افزایش تبخیر آب درون تخم مرغ و نازک شدن پوسته‌اش می‌شود و همین، ورود میکروب‌ها را آسان‌تر می‌کند.

کاهش عمر نگهداری: تخم مرغ در دمای اتاق فقط ۱ تا ۲ روز سالم می‌ماند، اما در یخچال تا ۳ هفته هم ماندگار است. به همین دلیل است که در روز‌های گرم‌تر سال ناگهان با کاهش قیمت تخم مرغ مواجه می‌شویم.

علائم تخم مرغ فاسدشده

واضح‌ترین علامت فاسد شدن تخم مرغ، بوی تند و گندیده و اصطلاحا گوگردی آن است. اگر بعد از شکستن تخم مرغ، این بو را احساس کردید، باید آن را دور بیندازید و مصرف نکنید.

آزمایش شناوری (تست آب)، یکی دیگر از راهنما‌های فاسد شدن تخم مرغ است؛ تخم مرغ را در یک لیوان آب سرد بیندازید. اگر در ته ظرف خوابید، هنوز سالم است. اگر ایستاد یا کمی بالا آمد، کهنه است ولی امکان دارد که هنوز قابل مصرف باشد. اما اگر کاملاً روی سطح آب شناور شد، فاسد است.

ظاهر زرده و سفیده هم می‌تواند در تشخیص تخم مرغ فاسد یا سالم به ما کمک کند؛ اگر موقع شکستن تخم مرغ، زرده با سفیده مخلوط شود یا سفیده آبکی باشد و مثل آب پخش شود، نشان‌دهنده کهنگی تخم مرغ یا شروع فساد دارد. همچنین وجود رگه‌های سبز، صورتی یا سیاه در داخل تخم مرغ، نشانه آلودگی قارچی یا باکتریایی آن است.

مسمومیت غذایی شدید با علائمی مثل تهوع، استفراغ، اسهال، تب و دل‌درد، عفونت باکتریایی، کم‌آب شدن بدن براثر اسهال و استفراغ شدید و آسیب دیدن کبد و کلیه‌ها در افراد دارای بیماری‌های زمینه‌ای از مهم‌ترین عوارض مصرف تخم مرغ فاسدشده هستند. این عوارض طبیعتا در کودکان، افراد سالمند و زنان باردار به دلیل آسیب‌پذیرتر بودن‌شان سریع‌تر و راحت‌تر رخ می‌دهد.

خطرات تخم مرغِ پخته

غیر از آن که باید حواس‌مان باشد که از تخم مرغ فاسد استفاده نکنیم، باید بدانیم که تخم مرغ سالم و پخته را هم نباید مدت طولانی بیرون از یخچال نگه داریم. تخم مرغ پخته یا غذایی که در آن تخم مرغ وجود دارد (مثل الویه، سالاد ماکارونی، سس مایونز خانگی یا کیک)، در هوای گرم (مثلاً بالای ۳۰ درجه سانتی‌گراد) می‌تواند حداکثر تا ۱ ساعت بیرون یخچال بماند.

اگر تخم مرغ یا مواد غذایی حاوی تخم مرغ را بیش از این بازه زمانی بیرون از یخچال بگذاریم، رشد سریع میکروب‌هایی مثل سالمونلا یا اشرشیا کلی (E.coli) در غذا اتفاق می‌افتد، خطر مسمومیت غذایی شدید با علائمی مثل تهوع، استفراغ، دل‌درد و اسهال شدید و تب و ضعف بالا می‌رود و در سالمندان، کودکان یا افراد با سیستم ایمنی ضعیف ممکن است منجر به بستری یا حتی مرگ شود.

٤ توصیه طلایی

* تخم مرغ را همیشه در یخچال (دمای زیر ۵ درجه) نگه دارید.

* قبل از مصرف از سلامت ظاهری، بو و تاریخ مصرف آن مطمئن شوید.

* غذا‌های حاوی تخم مرغ را در هوای گرم بلافاصله مصرف کنید یا داخل یخچال بگذارید.

* از خوردن تخم مرغ نیم‌پز یا عسلی در هوای گرم خودداری کنید، چون تخم مرغ نیم‌پز یا عسلی کاملا پخته نمی‌شود. به‌خصوص سفیده‌اش که ممکن است هنوز شل و نیمه‌شفاف باقی بماند. همین حالت باعث می‌شود که باکتری‌های خطرناک مثل سالمونلا اگر در تخم مرغ وجود داشته باشند، زنده بمانند و از بین نروند. این باکتری‌ها در گرما به سرعت رشد و تکثیر می‌کنند و مصرف آن می‌تواند باعث مسمومیت غذایی شدید شود. حتی اگر تخم مرغ طعم یا بوی بد نداشته باشد.

سالمونلا یکی از شایع‌ترین باکتری‌های بیماری‌زا در تخم مرغ است و باعث علائم شدید گوارشی مثل تهوع، استفراغ، اسهال آبکی، تب و دل‌پیچه می‌شود. این باکتری در کودکان، سالمندان و زنان باردار خطرناک‌تر است و می‌تواند باعث کم‌آبی شدید بدن و حتی بستری شدن فرد شود.