با واریز و صدور فیش‌ های مستمری و متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی، انتقادات زیادی از سوی بازنشستگان نسبت به مبالغ واریزی به رسانه‌ها و مسئولین مطرح شد. در حالی که برخی مسئولان دولتی، نمایندگان مجلس و مدیران تأمین اجتماعی از احتمال وجود اشتباه در ماه اول اجرای این طرح سخن می‌گویند، بسیاری دیگر تأکید دارند که علت عدم واریز صحیح حقوق بازنشستگان در ماه جاری (آبان‌ماه) کسری بالای این سازمان و محدودیت منابع برای افزایش حقوق بوده است.

در شرایطی که شایعات مطرح شده از سوی برخی افراد در سازمان تامین اجتماعی، حاکی از استقراض این سازمان از بانک‌های تابعه وزارت کار بوده است، بسیاری از فعالان حقوق بازنشستگان این اقدام را یادآور دوره مدیریتی قبلی مصطفی سالاری (مدیرعامل جدید تامین اجتماعی) و استقراض ۱۰۰ هزار میلیاردی او از بانک رفاه برای پرداخت حقوق بازنشستگان می‌دانند. 

در مقابل برخی نمایندگان مجلس و کارشناسان تامین اجتماعی، اشتباهات صورت گرفته در واریزهای برخی افراد را طبیعی و برای ماه اول اجرای متناسب‌سازی و افزایش حقوق، امری عادی تلقی می‌کنند. برخی نیز موضوع استقراض از بانک‌هایی مثل رفاه و تعاون را بدون اهمیت قلمداد می‌کنند؛ اما در مقابل افرادی تعدد اشتباهات در واریزها را -که تقریباً همه کمتر از سطح قانونی هستند- غیرطبیعی دانسته و در مقابل تکیه سازمان بر استقراض از بانک‌ها برای دادن حقوق بازنشستگان را تورم‌زا و نقض غرض معرفی می‌کنند. 

در این رابطه البته اختلافات کارشناسی در درون خود خانواده سازمان تامین اجتماعی نیز وجود دارد؛ البته اهمیت حل این موضوعات نیز بسیار بالاست؛ زیرا در آینده نه چندان دور طبق برنامه هفتم توسعه و چشم اندازهای مطرح برای حوزه صندوق‌های بازنشستگی، قرار است همه صندوق‌ها در سازمان تامین اجتماعی ادغام شوند. 

اختلافات کارشناسی در حالی مطرح می‌شود که کم نیستند بازنشستگانی که فیش‌های حداقل بگیری و سایر سطوح خود را با مبالغ افزایشی کمتر از ۲۰۰ هزار تومان و گاه بدون افزایش حقوق برای رسانه‌ها ارسال می‌کنند! 

فعالان حقوق بازنشستگان چه می‌گویند؟ 

ماشالله زهتابی (رئیس کانون بازنشستگان تامین اجتماعی کاشان) در این رابطه با اشاره به احتمال استقراض برای پرداخت مبالغ متناسب‌سازی و افزایش حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی، می‌گوید: مطرح کردن موضوع استقراض برای بازنشستگان تامین اجتماعی محلی از اعراب ندارد. از نظر قانونی برای دادن حقوق بازنشستگان مدیران سازمان تامین اجتماعی اصلاً موظف به گرفتن وام برای پرداخت حقوق بازنشستگان هستند و آنچه از نظر قانونی اصل است، پرداخت حقوق مورد تعهد بازنشستگان است. 

وی افزود: اینکه سازمان تامین اجتماعی با استقراض از بانک‌های عامل و موسساتی مثل بانک رفاه و. . زیر بار قرض رفته و کسری می‌آورد، مشکل بازنشستگان نیست. بازنشستگان ما طبق قانون باید مبالغ ترمیم شده حقوق خود را از مسیر متناسب‌سازی دریافت کنند و این موضوع که دولت و سازمان تامین اجتماعی با این اقدام زیر قرض بروند، مشکل خود آن‌هاست! بازنشستگان تقصیری ندارند که حالا با منت و هزار اما و اگر مبلغی ناچیز دریافت می‌کنند. در بسیاری از موارد بازنشستگان کمتر از مقدار قانونی هم دریافت کردند و اشکالات در واریزی‌ها و محاسبات کم نبوده است! 

زهتابی تصریح کرد: عده‌ای بعد از هشت ماه از الزام مجلس به متناسب‌سازی، از روی دلسوزی برای دولت می‌گویند حقوق بازنشستگان با کسری و قرض جور شده است. خب در این نقطه حساس باید گریبان دولت را گرفت و پرسید چرا هرساله آن سهمی که خود برای سازمان تامین اجتماعی مصوب می‌کند را پرداخت نمی‌کند؟ بهانه‌های مشابه دیگر جواب مناسبی برای بازنشسته‌ای که با فقر مطلق مواجه است، نخواهد بود. 

رئیس کانون بازنشستگان تامین اجتماعی کاشان و عضو هیات مدیره کانون بازنشستگان تامین اجتماعی استان اصفهان تاکید کرد: اگر برخی می‌گویند حقوق بازنشستگان زیاد است و منابع لازم برای آن دیده نشده، چرا حرف نمایندگان مجلس را مدنظر قرار نمی‌دهند که بارها گفته‌اند «منابع لازم برای پرداخت متناسب‌سازی و افزایش حقوق کلیه بازنشستگان فراهم آمده است»؟ مجلس می‌گوید منابع تامین شده و دولت نباید تعلل بکند و سازمان تامین اجتماعی هم نسبت به‌عدم وصول مبالغ تاکید می‌کند. در این میان یک نفر دارد سخن خلاف واقع بیان می‌کند! 

این فعال حقوق بازنشستگان تاکید کرد: اگر دولت مبلغ کافی برای پرداخت نداشت و اگر مجلس با دادن پول بدون پشتوانه مخالف است، چرا در آستانه انتخابات به قصد تحریک جامعه ۳ میلیون تومان پرداخت شده و بازنشستگان را امیدوار کردند؟

همچنین ولی الله قادری (دبیر اجرایی خانه کارگر استان خراسان جنوبی) در واکنش به نقصان‌های مطرح شده درباره فیش‌های حقوقی بازنشستگانی که نسبت به مبالغ متناسب‌سازی و افزایش حقوق خود شکایت داشتند، اظهار کرد: بحث استقراض از بانک رفاه کارگران و سایر بانک‌ها برای پرداخت حقوق بازنشستگان از قبل هم مطرح بوده و حتی چندباری در مواقع اضطراری که سازمان تامین اجتماعی دچار کسری ناگهانی شده، حتی در دوره مدیرعامل قبلی سازمان که معتقد به استقراض نبود، انجام گرفته و گناه بزرگی نیست. 

وی با تاکید بر اینکه «مشکل اصلی انباشت مبالغ وام گرفته شده برای پرداخت حقوق بازنشستگان است و نه نفس وام گرفتن» گفت: اخذ وام اگر به صورت موقت و مقطعی باشد، مشکلی برای سازمان تامین اجتماعی ایجاد نمی‌کند. خود سازمان تامین اجتماعی گاهاً اصل و فرع تعهدات خود را با استقراض و وام انجام می‌دهد. اما کم و کیف آن و جرئیاتش در هر موردی متفاوت است. 

قادری تصریح کرد: ما امیدواریم با حضور آقای سالاری در راس سازمان تامین اجتماعی دوباره اتفاقات خوبی در این مورد و از جمله بحث متناسب‌سازی رخ دهد. هرچند بر این باور هستیم که قطعاً معجزه‌ای برای مستمری‌بگیران رخ نخواهد داد، بلکه مسئله بر سر مشاهده یک روند مثبت و رو به رشد در ترمیم مستمری‌هاست. ایشان کارهایی خواهد کرد که مسیر به ریل اصلی خود برگشته و بتوان حقوق بازنشستگان را بروزرسانی ریالی کرد. 

دبیراجرایی خانه کارگر استان خراسان جنوبی خاطرنشان کرد: مشکلات مالی امروزه درد تمامی موسسات و بخصوص صندوق‌های بازنشستگی کشور است و همه نهادها و موسسات کشور با محدودیت بودجه روبه‌رو هستند و سازمان تامین اجتماعی استثنا نیست. گاهی باید نهادها و موسساتی مثل تامین اجتماعی با از کسری‌ها و استقراض کارهای مهم و بزرگ خود را جلو ببرند.