قیمت دلار در بازار آزاد و طی معاملات در روزی جاری در لحظه تنظیم خبر به ۸۷ هزار و ۵۸۰ تومان رسیده است. دلار با دریافت سیگنال ریزشی در پی از سرگیری مذاکرات بین ایران و آمریکا، در چند روز اخیر از کانال ۱۰۰ هزار تومانی به کانال ۸۰ هزار تومانی سقوط کرده است. این روند باعث شده است که بسیاری از افرادی که دلار را در جهت سرمایه گذاری خریداری کرده اند، در صدد فروش آن باشند و از تقاضا برای خرید آن کاهش یابد. اما اینکه خبر توافق از مذاکرات به گوش برسد یا خیر و یا احتمال اخبار منفی در هفته های آینده چقدر است همگی احتمالاتی است که نمی توان در حال حاضر به طور صد در صد، درباره آن ها نظر داد.

در همین راستا خبرنگار پایگاه خبری گسترش نیوز در گفتگو با اصغر سمیعی، کارشناس اقتصادی و رئیس اسبق کانون صرافان به بررسی وضعیت بازار دلار و پیش بینی درباره قیمت آن در روزهای آتی پرداخته است که در ادامه می خوانیم.

رسیدن به توافق بسیار مهم است اما معجره نمی کند

 اصغر سمیعی، کارشناس اقتصادی و رئیس اسبق کانون صرافان در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری گسترش نیوز با اشاره به پیامدهای مذاکرات احتمالی میان ایران و آمریکا گفت: هر گونه توافق و آزادسازی منابع مالی کشور اگر چه اتفاقی مثبت تلقی می‌شود، اما لزوماً به معنای بهبود فوری و پایدار شرایط اقتصادی نخواهد بود. اینکه در یک مذاکره به توافق برسیم، پول‌های بلوکه‌ شده ایران آزاد شود و اجازه بدهند که با کشورهای دیگر تعامل داشته باشیم، بدون شک اتفاق مبارکی خواهد بود. اما واقعیت‌های اقتصادی کمی متفاوت است و وضعیت با این مسائل به صورت ریشه‌ای تغییر نخواهد کرد. صلح ما با دنیا در بلندمدت تأثیر مثبتی بر اقتصاد خواهد داشت، اما این تصور که به محض امضای یک قرارداد، ارزش پول ملی کشور به‌سرعت افزایش پیدا کند، کاملاً اشتباه است.

رفتار هیجانی بازار و نقش بانک مرکزی

کارشناس اقتصادی درباره اثرگذاری اخبار مذاکرات بر بازار ارز افزود: خبرهای مخابره‌ شده از محل مذاکرات ممکن است که جوی روانی در بازار ایجاد کند و برخی گمان کنند با آغاز این گفتگوها، شرایط به‌طور ناگهانی تغییر خواهد کرد. در این وضعیت، مردم شروع به فروش ارزهای خانگی می‌کنند و کسانی که قصد خرید دارند، دست نگه می‌دارند تا وضعیت مشخص‌تر شود. این رفتارها نظم عرضه و تقاضا را به‌هم می‌زند و در نتیجه، قیمت‌ها به‌طور موقت کاهش می‌یابد.

وی ادامه داد: در چنین شرایطی، بانک مرکزی وظیفه دارد بازار را متعادل نگه دارد. نوسانات شدید قیمتی چه در جهت افزایش و چه در جهت کاهش، به ضرر اقتصاد کشور خواهد بود. بانک مرکزی باید با ابزارهای خود مانع از تلاطم بازار شود؛ چرا که این تلاطم‌ها در نهایت به نفع سودجویان تمام می‌شود.

ریزش ملایم بهتر از سقوط ناگهانی

سمیعی با اشاره به ضرورت مدیریت روند قیمتی ارز تاکید کرد: حتی اگر قرار بر کاهش نرخ دلار در نتیجه توافق یا مذاکره باشد، این کاهش باید با شیب ملایم اتفاق بیفتد. برعکس، اگر قرار است قیمت‌ها افزایش یابد، باز هم باید به‌تدریج صورت گیرد تا بازار فرصت تطبیق داشته باشد. مسئله امروز ما نرخ ارز نیست، بلکه کاهش شدید ارزش پول ملی است که باعث شده مردم قدرت خرید خود را از دست بدهند. اگر قرار باشد صرفاً با امضای یک توافق یا تزریق دستوری ارز، نرخ دلار را پایین بیاوریم اما قیمت کالاهای اساسی همچنان بالا بماند، هیچ فایده‌ای برای اقتصاد نخواهد داشت. در چنین حالتی تولیدکنندگان داخلی، دامداران، کشاورزان و صادرکنندگان آسیب خواهند دید.

قیمت واقعی، راه‌حل اصلی بازار

این کارشناس اقتصادی خاطرنشان کرد: «قیمت‌ها در هر بازاری باید واقعی باشند. دستکاری قیمت به‌صورت مصنوعی شاید به‌طور موقت بازار را کنترل کند، اما در بلندمدت اثر معکوس دارد. بازار باید بر اساس منطق اقتصادی و عرضه و تقاضا تنظیم شود، نه با فشارهای مقطعی. قبلاً هم شاهد بودیم که بعد از آغاز مذاکرات، با تصمیمات اشتباه مسئولین اقتصادی و همچنین بهره‌برداری سودجویان داخلی و خارجی، بازار به‌طور مصنوعی مثبت جلوه داده شد. برای مثال، بعد از پذیرش قطعنامه ۵۹۸ و صلح با عراق، به‌واسطه خوش‌بینی افراطی و سوءمدیریت، نرخ ارز به‌طور موقت کاهش یافت، اما خیلی زود به وضعیت قبلی بازگشت.

وی با ذکر خاطره‌ای از آن دوران ادامه داد: بنده شاهد بودم که چهار صراف عربستانی در دبی به‌طور بی‌محابا تومان ایران می‌خریدند و دلار و درهم می‌فروختند. آن زمان نمی‌دانستم این علاقه شدید به تومان برای چیست، اما بعداً مشخص شد که یک ترفند برنامه‌ریزی‌شده برای سوءاستفاده از شرایط صلح و کاهش مصنوعی نرخ ارز بود.

هشدار نسبت به تکرار اشتباهات گذشته

سمیعی هشدار داد: «مسئولان اقتصادی نباید مانند گذشته در دام تبلیغات و جو روانی بیفتند. اگر با درایت عمل نکنند و با تزریق بیش از اندازه ارز، به تقویت مصنوعی پول ملی بپردازند، زمینه برای خروج سرمایه و واردات کالاهای غیرضروری فراهم می‌ شود. در نهایت، پس از یک دوره کوتاه ثبات، بازار دوباره دچار جهش قیمتی خواهد شد.

در پایان، سمیعی به خبرنگار گسترش نیوز گفت: مشکل اصلی اقتصاد ما، تورم است و نه صرفاً نرخ ارز. راه‌حل این بحران نیز در کنترل نقدینگی، واقعی‌سازی قیمت‌ها و ایجاد ثبات در سیاست‌های اقتصادی نهفته است. اگر نقدینگی مهار نشود، هر مقدار هم که ارز تزریق کنیم یا توافق امضا کنیم، باز هم مشکلات پابرجا خواهد بود. وقتی در انبار منزل خود موش داشته باشید، هرچقدر هم گندم ذخیره کنید، موش‌ها آن را از بین خواهند برد. بنابراین ابتدا باید مشکل موش‌ها را حل کرد تا ذخیره‌سازی معنا پیدا کند. امیدواریم مسئولان کشور از تجربه‌های تلخ گذشته درس بگیرند و در مواجهه با تحولات جدید، تصمیماتی هوشمندانه، واقع‌نگرانه و مبتنی بر منافع ملی اتخاذ کنند.