وی بیان کرد: ما بحث های مفصلی در خصوص موسسه ایران شناسی داشتیم. امروز ما با مسئله ایران هراسی روبه رو هستیم. که ظلم به تمدن است. تمدن ایرانی و فرهنگ ایرانی راه نجات بشریت در کنار اسلام است. فرهنگ ایران و فرهنگ اسلام را جدا نمی‌کنیم. کلمه ایران یعنی ایران اسلامی. نتیجه تمدن غرب می‌شود غزه. نتیجه تمدن ایران یعنی افتخار و غرور.

وی ادامه داد: این ایران هراسی به صورت کاذب توسط مدعیان تمدن تحمیل شده است. ما راهی نداریم جز این‌که با زبان آنان و با استفاده از افرادی که این تمدن را می شناسدگند مسئله را حل کنیم. توصیه ما عموما این بود که چند چهره شاخص برجسته بین المللی را دعوت کنیم به ایران بیایند. تجربه خود من در کنفرانس هایی که از اساتید به نام دعوت می کردیم، عموما وقتی از ایران می رفتند بالای ۹۰ درصد نظر آنان عوض می شد.

معاون اول رئیس‌جمهور با تاکید بر این‌که «این تمدن و فرهنگ ما است» ادامه داد: ما چون با آن زندگی می‌کنیم خیلی حس نمی‌کنیم. من صادقانه سؤال می‌کنم که از کارشناسانی که از ایران رفتند بعد از یکسال زندگی در خارج از کشور نظرشان را بپرسید. آنان که صادق هستند می گویند از رفتن پشیمان هستیم. ما خیلی مشکل داریم. در زمینه نخبگان و دانشمندان نمی‌توانیم معیشت مناسب برای آنان و ابزار لازم برای آنان را فراهم کنیم. خارج که می روند این دو مشکل را ندارند اما با مشکل فراتر روبه رو می شوند. این مشکل  نبود تمدن ایرانی است.

وی افزود: باید قدر نخبگان در جامعه دانسته شود. کشورهای اوراسیا و کشورهای اکو و کشورهای منطقه و کشورهای اسلامی اولویت اول هستند که ایران را به آنان معرفی کنیم. گاهی کشورها عربی تحت تاثیر فرهنگ تحمیلی هستند و واژه ایران‌هراسی را به صورتی در آن حس می‌کنیم. گاهی در مذاکرات خصوصی حس می‌کنیم تحت تاثیر آن واژه هستند. وقتی یک کشور اسلامی می‌پرسد که آیا دنبال سلاح هسته‌ای هستید قابل تعجب است. برای ما یک قطره خون هم ارزش دارد. این فرهنگ ایرانی نمی‌تواند به سراغ سلاح هسته‌ای برود. در ذات فرهنگ ایرانی است که باید کسب علم کند و از فناوری پیشرفته حداکثر استفاده را کند. فناوری هسته‌ای را در جهت اعتلای انسانیت و رفع مشکلات جامعه باید استفاده کنیم. در این زمینه نه با کسی مشورت می کنیم و نه دستور می‌گیریم. هر چه به دست آوردیم در اختیار همه قرار می‌دهیم.

وی تاکید کرد: غربی‌ها باید توجه کنند که اسناد بالادستی ما به تایید یک مرجع دینی می‌رسد. غربی‌ها مرجعیت را در اسلام و شیعه درک نمی‌کنند. باید دیپلماسی ایران‌ شناسی را جلو ببریم. آقای دکتر صالحی این مسئولیت با شماست. یکی از اولویت‌های ما دیپلماسی ایران‌شناسی است. این یعنی ارتقای اخلاق و معرفت در دنیا. این یعنی حاکمیت صلح. تمدن ایرانی همواره با سلح عجین بوده است.

عارف بیان کرد: در طول این ۵۰ سال هم همواره نشان دادیم. با هیچ کس دعوایی را شروع نکردیم اما با هیچ احدی که کوچک‌ترین نگاهی به یک سانتی از زمین ما دارد کنار نمی‌آییم. مدافعین قدری هستیم. یک جوان ۱۴ ساله ما می‌تواند با یک دسته نیروهای سازمان یافته و آموزش یافته غرب روبه رو شود. این تمدن ایران است.

وی در ابتدای سخنان خود با یادآوری ویژگی‌ مسئولیت‌پذیری دکتر حسن حبیبی بنیانگذار بنیاد ایران‌شناسی بود اظهار کرد: هر جا که مشکلی بود ایشان مسئولیت می‌پذیرفت اما به این بنیاد علاقه ویژه داشت. در یکی از جلسات شورای عالی انقلاب فرهنگی بحث ریاست فرهنگستان زبان بود خیلی همه اصرار کردند که ایشان ریاست فرهنگستان را بپذیرد. برای اولین بار دیدم امتناع کرد. آخرش خسته شد و دلیل مخالفت را گفت؛ طبق قانون اساسی یک فرد نمی‌تواند دو شغل داشته باشد. ایشان چون رئیس بنیاد ایران شناسی بود از پذیرفتن مسئولیت فرهنگستان زبان فارسی امتناع کرد. گفت به شرطی که شورای عالی انقلاب فرهنگی دو شغلی مرا بپذیرند قبول می‌کنم. شورا به اتفاق آرا تصویب کرد دو شغلی بودن ایشان منعی ندارد. ایشان هر دو مسئولیت را پذیرفت. یاد این استاد برجسته و تاثیر گذار در انقلاب را گرامی می‌داریم.

وی ادامه داد: ان‌شاالله راه ایشان در این موسسه مهم و کلیدی ادامه پیدا کند. من صمیمانه از زحمات دکتر رجبی تشکر می‌کنم. اصولا کار فرهنگی کار مشکلی است. در موسسه‌ای حرف می زنیم که شاخص‌ها کیفی است. به همین دلیل توقع گزارش سالانه نداریم. آن‌چه که کشور ما نیاز دارد روند کارهاست. روند فعالیت این بنیاد نشان می‌دهد در خصوص رسالت این موسسه و اساسنامه این موسسه جلو رفتیم. هم تبریک می‌گویم و هم تشکر می‌کنم از دوست ۴۰ ساله خودم دکتر صالحی که این مسئولیت را پذیرفتند.

معاون اول رئیس‌جمهور افزود: دکتر صالحی یک چهره علمی، آرام و اخلاق مدار است. در طول این ۴۰ سال در آموزش عالی ایشان مسئولیت پذیری بالایی داشت. ایشان مسئولیت یکی از دانشگاه های برتر کشور و منطقه را در سال های ابتدایی انقلاب فرهنگی داشتند. از سوی دیگر ایشان یک دیپلمات اخلاق مدار است‌ برای ما دانشگاهیان افتخار بود که یک دیپلمات اخلاق مدار را تحویل دادیم. شناختی که از فرهنگ‌ها و زبان‌ها دارند و تعصبی که به ایران دارند خیلی مهم است.