نزدیک به شش ماه از آغاز جنگ ۴۰روزه گذشته و حالا یک پرسش مهم پیش روی سرمایهگذاران قرار دارد: در این دوره پرتلاطم، کدام بازار توانسته بازدهی بیشتری برای حفظ ارزش داراییها ایجاد کند؟ بررسی اکوایران از تغییرات پنج بازار مسکن، بورس، خودرو، دلار و طلا از ۸ اسفند ۱۴۰۴ تا ۳۱ مرداد ۱۴۰۵، تصویری متفاوت از برندگان و بازندگان این دوره ارائه میدهد.
فکر میکنید هنگام خرید خانه چقدر میشود تخفیف گرفت؟ همان لحظهای که روبهروی فروشنده یا مشاور املاک مینشینید و میپرسید: «آخرین قیمت چند؟»
پاسخ، بیش از هر چیز به توازن قدرت میان خریدار و فروشنده بستگی دارد. اگر خانه هفتهها و ماهها بدون مشتری بماند، ورق برمیگردد و این بار خریدار است که قدرت چانهزنی بیشتری پیدا میکند؛ اتفاقی که این روزها در بازار مسکن آمریکا دیده میشود.
بازار فروش مسکن تهران چه تصویری دارد؟ برای پاسخ به این پرسش، نزدیک به ۲۰ هزار آگهی فروش خانه در هر ۲۲ منطقه تهران را زیر ذرهبین بردهایم؛ دادههایی که ساختمانهای ساختهشده از سال ۱۳۷۰ تا ۱۴۰۵ را پوشش میدهد. در این بررسی، منطقه ۵ با ۲۵۳۵ آگهی بیشترین سهم را در نمونه دارد و پس از آن مناطق ۱۰، ۴ و ۲ قرار گرفتهاند. در سوی دیگر، منطقه ۱۹ با ۱۷۵ آگهی کمترین حضور را در بازار فروش داشته است.
هزینه ساخت مسکن در تهران همچنان با فشار تورمی سنگینی روبهرو است؛ هرچند تازهترین دادههای مرکز آمار ایران نشان میدهد سرعت افزایش قیمت نهادههای ساختمانی در بهار ۱۴۰۵ نسبت به زمستان سال گذشته کاهش پیدا کرده است.
در گزارش قبلی، نزدیک به ۲۰ هزار داده خام از آگهیهای فروش مسکن در ۲۲ منطقه تهران را بررسی کردیم از الگوی عرضه در مناطق ۲۲ گانه تهران گرفته تا متراژ واحدهای موجود در بازار به تفکیک سن بنا. همان دادهها حالا میتوانند از زاویه دیگری هم خوانده شوند؛ برای اینکه سراغ اختلافهای قیمتی برویم و ببینیم سن ساختمان چه نسبتی با قیمت هر متر دارد. ابتدا جغرافیای قیمت در ۲۲ منطقه تهران را بررسی میکنیم و سپس سراغ این میرویم که فاصله قیمتی میان ساختمانهای دهه ۸۰ و دهه ۱۴۰۰ در هر منطقه چقدر است؛ آگهیها بر اساس سال ساخت دستهبندی شدهاند تا بتوان قیمت واحدهای متعلق به دهههای مختلف ساختمانی را با یکدیگر مقایسه کرد. تمرکز اصلی روی سه گروه دهه ۸۰، دهه ۹۰ و دهه ۱۴۰۰ است. میخواهیم بدانیم نوسازتر بودن در کدام بخشهای تهران ارزش قیمتی بیشتری ایجاد کرده است.
نوساز بودن یک آپارتمان در همه جای تهران ارزش یکسانی به قیمت آن اضافه نمیکند. بررسی نزدیک به ۲۰ هزار آگهی فروش مسکن در ۲۲ منطقه تهران نشان میدهد فاصله قیمتی میان ساختمانهای قدیمیتر و نوساز، بسته به منطقه میتواند تفاوت قابلتوجهی داشته باشد.
در شرایطی که فاصله میان قیمت خرید و توان مالی خانوارها افزایش یافته، رهن کامل یک واحد مسکونی در برخی مناطق تهران به ارقامی رسیده که خود میتواند معادل خرید یک واحد مسکونی در مناطق دیگر باشد. بررسی آگهیهای اجاره و فروش مسکن در مناطق مختلف تهران نشان میدهد فاصله میان قدرت مالی مستأجران و ارزش دارایی ملکی در مناطق مختلف بسیار زیاد است. ۲۵ میلیارد تومان رهن کامل یک واحد مسکونی در نیاوران، یکی از محلههای لوکس شمال تهران، با قیمتهای فعلی آگهیهای فروش، معادل خرید حدود ۱۵۰ متر آپارتمان در وحیدیه، در شرق تهران است.
این روزها انتخاب نوع سرمایه گذاری به یکی از دغدغه های مهم برای حفظ ارزش دارایی ها تبدیل شده است . جنگ نیز شرایط اقتصادی را تغییر داد و بازارهای مختلف را تحت تأثیر قرار داد. حالا با گذشت نزدیک به شش ماه از آغاز جنگ ۴۰روزه، بررسی کردهایم که از ۸ اسفند ۱۴۰۴ یعنی درست روز قبل از آغاز رسمی آتش جنگ تا ۳۱ مرداد ۱۴۰۵ سرمایهگذاری در کدام بازار نتیجه بهتری داشته است؛ مسکن، طلا، دلار، بورس یا خودرو؟ در ادامه، با تمرکز بیشتر بر بازار مسکن، قیمت دلاری آن را نیز بررسی کردهایم و همچنین به سراغ شهرها و مناطق مختلف تهران رفتهایم تا ببینیم رشد قیمت مسکن در کدام شهرها و مناطق بیشتر بوده است.
با وجود افزایش سقف وام نهضت ملی مسکن، متقاضیان تهرانی دوباره به واریز ۲۰۰میلیون تومان فراخوانده شدند.
در حالی که دولت آمریکا در سالهای اخیر کاهش نرخ وام مسکن را یکی از راههای افزایش قدرت خرید خانوارها معرفی کرده است، مجموعهای از مطالعات و تحلیلهای اقتصادی نشان میدهد مشکل اصلی بازار مسکن این کشور نه کمبود اعتبار، بلکه کمبود عرضه در مناطقی است که مردم خواهان زندگی در آنها هستند. پژوهشگران معتقدند وقتی تعداد خانهها محدود باشد، ارزانتر شدن وام به جای کاهش قیمت مسکن، تقاضا را افزایش داده و در نهایت باعث رشد بیشتر قیمت خانه و زمین میشود.
تازهترین گزارش مرکز آمار ایران از شاخص قیمت نهادههای ساختمانهای مسکونی شهر تهران نشان میدهد در بهار ۱۴۰۵ از شدت جهش فصلی هزینه ساخت نسبت به زمستان ۱۴۰۴ کاسته شده، اما فشار تورمی همچنان سنگین است. شاخص کل نهادههای ساختمانی در بهار به ۳۳۶.۴ رسید؛ به این معنا که قیمت نهادهها تنها در یک فصل ۲۰.۷ درصد افزایش یافت. این رقم در زمستان ۱۴۰۴ برابر با ۳۶ درصد بود. بنابراین تورم فصلی طی یک فصل ۱۵.۳ واحد درصد کاهش یافته است. تورم نقطه به نقطه این شاخص نسبت به بهار سال گذشته ۱۰۶.۸ درصد بالا رفته است. همزمان تورم سالانه نهادههای ساختمانی به ۸۰ درصد رسیده.
آیا قیمتگذاری دلاری، عامل اصلی گرانی مسکن است یا تنها نشانهای از بیثباتی اقتصادی؟ این پرسشی است که همزمان با نوسان نرخ ارز، بار دیگر در بازار مسکن ایران مطرح میشود. برای پاسخ به این سؤال، نگاهی به تجربه آرژانتین میتواند تصویری روشنتر از رابطه میان دلار، تورم و بازار اجاره ارائه دهد.
رئیس هیئت عامل صندوق ملی مسکن گفت: در مجموع با مشارکت ۵۰ درصدی بانک مسکن، ۲۰ هزار میلیارد ریال بهعنوان تسهیلات قرضالحسنه ودیعه مسکن موقت به متقاضیان شناسایی و معرفی شده، پرداخت میشود.
اگر قصد سرمایهگذاری در بازار مسکن تهران را دارید، فقط به رشد قیمت ملک نگاه نکنید؛ بازده اجاره هم میتواند تصویر متفاوتی از جذابیت مناطق مختلف شهر ارائه دهد.
یکی از سیاستهایی که این روزها بیش از هر موضوع دیگری نام زهران ممدانی، شهردار نیویورک، را به تیتر رسانهها آورده، اجرای سیاست فریز اجاره برای حدود یک میلیون واحد مسکونی تحت نظام تثبیت اجاره است؛ سیاستی که از نگاه حامیانش راهی برای کاهش فشار هزینههای زندگی بر مستأجران در شهر پرهزینه نیویورک و از دید منتقدان، تهدیدی برای سرمایهگذاری و آینده بازار مسکن به شمار میرود. این گزارش قصد ندارد صرفا این سیاست را تأیید یا رد کند؛ بلکه تلاش میکند آن را در بستر بحران مسکن نیویورک بررسی کند. از همین رو، ابتدا وضعیت بازار مسکن این شهر و دلایل شکلگیری بحران مرور میشود و سپس جزئیات سیاست فریز اجاره و مهمترین استدلالهای موافقان و مخالفان آن از منظر اقتصادی مورد بررسی قرار میگیرد.
داشتن خانه، بهتنهایی به معنای برخورداری از کیفیت مناسب زندگی نیست. گاهی مسئله اصلی، کمبود فضای کافی برای زندگی اعضای یک خانواده است؛ موضوعی که آمارهای جدید، تصویری نگرانکننده از آن در ایران ارائه میکنند.
اوراق «تسه» برای بسیاری از متقاضیان خرید مسکن، دروازه ورود به تسهیلات بانکی بدون نیاز به سپردهگذاری بلندمدت است. هر برگه تسه معادل ۵۰۰ هزار تومان امتیاز وام مسکن محسوب میشود و متقاضیان میتوانند با خرید این اوراق در فرابورس، به جای انتظار برای کسب امتیاز وام، مستقیماً از تسهیلات خرید مسکن استفاده کنند. اما اهمیت این اوراق تنها به دریافت وام محدود نمیشود.
