به گفته محمدرضا فرزین، رئیس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، در حالی که واحد پول ملی کشور ریال است، اما در عمل مردم کلمه تومان را به کار می‌برند و در معاملات و محاورات خود ریال استفاده نمی‌کنند. بنابر این قرار است واحد پول ملی تومان و واحد خرد آن قِران باشد.

وی بیان داشت: «با افزایش تورم و کاهش ارزش پول ملی، نسبت ارزش پول ملی به ارزهای خارجی به صورت وحشتناک افت پیدا کرده است و این مسئله باعث کاهش غرور ملی شده است. بنابراین لازم است صفرهای اضافه از پول ملی حذف شود.» به گفته فرزین، در مرحله اول چهار صفر از پول ملی حذف خواهد شد.

واحد پول ملی تغییر می‌کند: تومان جایگزین ریال و قِران واحد خرد

فرزین افزود: برنامه حذف ۴ صفر از پول ملی طی لایحه‌ای که سال ۱۳۹۰ از سوی دولت به مجلس ارائه شده بود، در مجلس مانده بود و در دولت سیزدهم به درخواست دولت متوقف شده بود، در حالی که شورای نگهبان هم بعد از رفع ایرادات آن را تایید کرده بود. از زمانی که وی در بانک مرکزی قرار گرفته، این لایحه را در کمیسیون اقتصادی مجلس مطرح و از آن دفاع کرده است.

وی ادامه داد: «وقتی ریال از سوی مردم استفاده نمی‌شود و تومان در محاورات و معاملات رایج است، دلیلی برای حفظ آن نداریم و باید ۴ صفر اضافه حذف شود.» فرزین همچنین به سابقه حذف صفر در کشورهای دیگر اشاره کرد؛ آلمان ۱۲ صفر، فرانسه دو صفر و ترکیه ۶ صفر حذف کرده‌اند.

حذف چهار صفر از پول ملی؛ تجربه کشورهای دیگر و برنامه سه ساله بانک مرکزی

وی در پاسخ به این پرسش که آیا حذف صفر تورم را کنترل می‌کند، گفت: «هدف ما کنترل تورم نیست، اما روند تورم در کشور بین ۳۰ تا ۴۰ درصد پایدار مانده و چاره‌ای جز حذف صفر نداریم.»

رئیس کل بانک مرکزی توضیح داد که بزرگترین اسکناس در حال حاضر ۱۰ هزار تومانی است و بقیه پول‌های درشت چک‌پول هستند. وی افزود: «در حال حاضر ۱۰ میلیارد و چهارصد میلیون قطعه اسکناس در گردش است که به ازای هر نفر ۱۲۲ قطعه می‌شود. یکی از مشکلات حذف ۴ صفر این است که با وجود انجام بسیاری از خریدها با کارت، معاملات مردم نباید متوقف شود، بنابراین اسکناس همچنان لازم است.»

فرزین گفت: «پول ملی مثل پرچم است که باید ارزش داشته باشد. اگر واحد پولی ما نه شمرده می‌شود، نه مردم از آن استفاده می‌کنند و نه در معاملات به کار می‌رود، چه دلیلی دارد آن را حفظ کنیم؟»

وی اضافه کرد که لایحه حذف صفر اولین بار در سال ۱۳۸۶ مطرح شد و در سال‌های بعد نیز مورد بررسی بوده است. طبق برنامه بانک مرکزی، اسکناس‌های جدید طی یک فرایند سه ساله جایگزین خواهند شد و ارزش سهام و دیگر دارایی‌ها به واحد پول جدید محاسبه می‌شود.

فرزین همچنین گفت: «با توجه به روند تورم ثابت، حداقل ۳۵ سال طول خواهد کشید تا نیاز به حذف صفر مجدد داشته باشیم.» وی تاکید کرد که معاملات کلان بیشتر از طریق ابزارهای بانکی انجام می‌شود، اما معاملات خرد همچنان با کارت‌های بانکی و اسکناس انجام خواهد شد.