«احمد نجاتیان» رئیس سازمان نظام پرستاری کشور در خصوص اظهارات اخیر سخنگوی کمیسیون بهداشت و درمان مجلس مبنی بر به کارگیری ۳۰ پرستار خارجی غیرمجاز در یکی از بیمارستان‌های تهران توضیح داد: این عدد مثالی از یک بیمارستان بود که طبق آمار غیررسمی گرفته شده بود و این عدد وجود داشت، در حالی که آمار بیشتر از این عدد است. ما با پدیده‌ی مهاجرت پرستاران به خارج مواجه هستیم که ما را با کمبود پرستار در کشور مواجه کرده است. از طرف دیگر پرستاران خارجی در کشور عمدتاً پرستاران افغانستانی هستند. این همکاران ما عمدتاً در ایران متولد شده‌اند و در دانشگاه‌های ایران تحصیل کرده‌اند. 

وی افزود: طبق قانون این پرستاران حق کار در ایران را ندارند و بر اساس قوانین کار اتباع خارجی، حتماً باید مجوزی را از وزارت کار بر اساس یک فرایندی بگیرند تا بتوانند در ایران مشغول به کار شوند. در واقع طبق قانون آنها در این فرآیند باید درخواست بدهند، وزارت بهداشت و وزارت کار تأیید کنند و سپس به عنوان پرستار در بیمارستان‌ها با مدت مشخص کار کنند. 

نجاتیان تصریح کرد: متأسفانه‌عدم انجام این فرایند باعث شده که برخی کارفرما‌ها به صورت غیرقانونی از این پرستاران خارجی استفاده کنند. استفاده غیرقانونی و غیرمجوزدار از این پرستاران باعث شده که حق و حقوق آنها به خوبی پرداخت نشود. همچنین از لحاظ بیمه مسئولیت دچار مشکل می‌شوند، یعنی اگر به مشکلی بخورند، بیمه مسئولیت خدماتشان را پوشش نمی‌دهد.

رئیس سازمان نظام پرستاری بیان کرد: موضوع تنها به کارگیری پرستاران خارجی غیرمجاز نیست، بلکه برخی از افراد دیگر هم هستند که تحت عنوان پرستار در بیمارستان‌ها کار می‌کنند. آنها دانشجو‌های ترم پایین پرستاری و یا رشته‌های دیگر گروه‌های علوم پزشکی هستند که تحت عنوان پرستار عمدتاً در بخش خصوصی کار می‌کنند. ما درخواست‌مان از مجلس این بوده که یک نظارت جدی‌تری بر روی به‌کارگیری پرستار با هدف دفاع از حقوق مردم باشد. ما ملزم هستیم که اطمینان حاصل کنیم کسی که به عنوان پرستار خدمات می‌دهد، حتماً شرایط و صلاحیت لازم را دارد تا خدمات ایمن به مردم ارائه بدهد. 

او تاکید کرد: بر این اساس، یک کارگروهی در کمیسیون بهداشت مجلس تشکیل شده که جلساتش در حال راه‌اندازی است تا به یک دستورالعملی برسیم و مجلس کاملاً مصمم است که این موضوع را سامان‌دهی کند، سازمان نظام پرستاری نیز با استفاده از توان خودش و هیئت‌مدیره‌هایش در سراسر کشور اعلام آمادگی کرد تا در این حوزه به دولت کمک کند که بتوانیم خدمات خوب و با کیفیتی را به مردم ارائه دهیم. 

نجاتیان در پاسخ به این سوال که به‌کارگیری پرستار خارجی تا چه حد در کشور ما رایج است و این‌که آیا در آینده نزدیک ممکن است که پرستار خارجی به جمعیت پرستاری کشور ما با توجه به چالش‌هایی که پرستاران دارند، اضافه شود؟ گفت: در کشور خودمان بعید می‌دانم این اتفاق بیفتد. چون با وجود تفاوت نرخ ارزی که در کشور داریم، واقعاً صرفه اقتصادی برای نیروی خارجی ندارد که بخواهد از کشور دیگر به ایران مهاجرت کند. این پرستاران خارجی هم که هستند، عموماً کسانی هستند که در ایران متولد شده‌اند، درس خوانده‌اند و در حقیقت در ایران رشد کرده‌اند، برای همین می‌صرفد برایشان کار بکنند؛ لذا قطعاً ما با این شرایط، امکان جذابیت جذب پرستار خارجی را نداریم. 

او ادامه داد: از طرفی ما جزو معدود کشور‌های دنیا هستیم که در تأمین نیروی پرستاری خودکفا هستیم. ما به تعداد نیاز‌های جذب‌مان در کشور، الان پرستار داریم تربیت می‌کنیم. حتی الان قدرت جذب به تعداد فارغ‌التحصیلان ما هم نیست. سالانه ۱۵ هزار پرستار در رشته‌های مختلف تربیت می‌کنیم، در حالی که در دو سه سال گذشته، حداکثر ۱۰ تا ۱۲ هزار پرستار در بیمارستان‌های دولتی استخدام شده‌اند؛ بنابراین ما از لحاظ عددی هیچ نیازی به پرستار خارجی نداریم و فعلاً با خروج پرستار مواجه هستیم تا ورود پرستار. 

او در زمینه خدمات مراقبت پرستاری در منزل توضیح داد: خدمات پرستاری در منزل یک‌سری خدمات تخصصی است که هم ارائه‌دهنده آن باید دانش کافی و مدرک تحصیلی لازم را داشته باشد و هم آن مسئول فنی که آن پرستار را به منازل می‌فرستد، یک‌سری مسئولیت‌هایی دارد که نظارت بکند بر کار این پرستار که آیا کارش را خوب انجام داده یا خیر؟ آیا خدمات مناسب به مردم داده شده یا خیر؟ از این رو یکسری شرکت‌هایی داریم که با مجوز وزارت بهداشت این خدمات را ارائه می‌دهند. ما خیلی مشکل زیادی نداریم. 

او افزود:، اما متأسفانه برخی شرکت‌ها که مجوزشان مجوز خدمات است، مثل خدمات نظافت، مثل خدمات آشپزی، نگهداری، سرایداری، اینها نه مسئول فنی متخصص در حوزه پرستاری دارند و نه آن افرادی که می‌فرستند، می‌توانیم اطمینان حاصل کنیم که پرستار هستند؛ بنابراین این‌جا جان بیماران، امنیت و سلامت‌شان به خطر می‌افتد. 

نجاتیان در پایان خاطر نشان کرد: بنابراین ما توصیه اکیدمان این است که حتماً مردم از خدمات مراکز مجاز استفاده کنند و حتماً کسانی که خارج از مجوز‌ها در امور پزشکی مداخله می‌کنند، باید مورد تعقیب قرار بگیرند. همچنین یکی از برنامه‌های ما این است که بتوانیم پوشش بیمه‌ای مراقبت‌های در منزل را توسعه بدهیم که می‌تواند به کاهش پرداخت از جیب مردم کمک کند.