دندان مصنوعی ابزاری است که برای جایگزینی دندان‌های از دست‌رفته به کار می‌رود و به بازگرداندن زیبایی و کارایی دهان کمک می‌کند. این دندان‌ها به دو صورت کامل یا تکه‌ای ساخته می‌شوند و بسته به نیاز بیمار انتخاب می‌گردند. استفاده صحیح و مراقبت منظم از آن‌ها باعث افزایش دوام و راحتی در استفاده روزمره می‌شود.

دندان‌های مصنوعی به چند دسته کلی تقسیم می‌شوند:

دندان مصنوعی کامل (فول دنتچر): این نوع برای افرادی استفاده می‌شود که تمامی دندان‌های فک بالا، پایین یا هر دو را از دست داده‌اند. این دندان‌ها به صورت یک‌پارچه ساخته می‌شوند و روی لثه قرار می‌گیرند.

دندان مصنوعی جزئی (پارتیال): این نوع زمانی کاربرد دارد که هنوز چند دندان طبیعی در دهان باقی مانده باشد. دندان‌های مصنوعی جزئی روی ساختاری فلزی یا پلاستیکی نصب می‌شوند و در فضای خالی قرار می‌گیرند.

دندان مصنوعی ثابت (بریج یا پل): برخلاف دندان مصنوعی متحرک، این نوع به دندان‌های کناری متصل می‌شود یا روی ایمپلنت‌ها قرار می‌گیرد و قابل برداشتن نیست.

دندان مصنوعی متحرک بر پایه ایمپلنت: در این روش چند ایمپلنت در استخوان فک قرار داده می‌شود و دندان مصنوعی به آن‌ها متصل می‌گردد. این دندان‌ها قابل برداشتن هستند اما ثبات بسیار بیشتری نسبت به دندان مصنوعی معمولی دارند.

برندها و مارک‌های مطرح دندان مصنوعی

در بازار جهانی و ایران برندهای متعددی در زمینه ساخت دندان مصنوعی فعالیت می‌کنند. برخی از معروف‌ترین آن‌ها عبارتند از:

– Ivoclar Vivadent (ساخت سوئیس): یکی از معتبرترین برندهای دندانسازی در دنیا که کیفیت بسیار بالایی دارد و معمولاً در کلینیک‌های دندانپزشکی پیشرفته استفاده می‌شود.

– Vita Zahnfabrik (ساخت آلمان): این برند یکی از قدیمی‌ترین و شناخته‌شده‌ترین برندهای تولید دندان مصنوعی و سرامیک‌های دندانی است که در ایران هم محبوبیت بالایی دارد.

– Heraeus Kulzer (ساخت آلمان): کیفیت بسیار خوب، تنوع رنگ و طبیعی بودن ساختار از ویژگی‌های این برند است.

– Yamahachi (ساخت ژاپن): برند ژاپنی با تکنولوژی بالا که در ایران نیز به دلیل استحکام و زیبایی مورد توجه قرار گرفته است.

– برندهای ایرانی مانند نیک‌دنت یا آریا‌دنت نیز در چند سال اخیر پیشرفت خوبی داشته‌اند و گزینه‌های مقرون‌به‌صرفه‌تری را برای مصرف‌کنندگان داخلی ارائه می‌دهند.

هزینه دندان مصنوعی در ایران

هزینه دندان مصنوعی به فاکتورهای مختلفی بستگی دارد؛ از جمله نوع دندان (ثابت یا متحرک)، تعداد دندان‌های جایگزین، برند استفاده‌شده، تکنولوژی ساخت، نیاز به ایمپلنت و همچنین موقعیت جغرافیایی کلینیک. در ادامه، یک جدول تقریبی از قیمت‌ها ارائه شده است:

مراقبت و نگهداری از دندان مصنوعی

برخلاف تصور عموم، دندان مصنوعی هم نیاز به مراقبت منظم دارد تا طول عمر آن حفظ شود و آسیبی به لثه‌ها وارد نکند. در ادامه چند نکته مهم برای مراقبت از دندان مصنوعی آورده شده است:

– هر شب دندان مصنوعی متحرک را خارج کنید و در محلول مخصوص یا آب ولرم (نه داغ) نگه دارید تا خشک نشود.

– از مسواک نرم و خمیر دندان مخصوص برای تمیز کردن دندان‌های مصنوعی استفاده کنید. برخی خمیرهای معمولی ممکن است سطح دندان را خراش دهند.

– اگر دندان مصنوعی ثابت دارید، استفاده از نخ دندان مخصوص یا واترجت برای تمیز کردن زیر بریج‌ها بسیار مفید است.

– از گاز زدن مواد سخت مثل یخ، آجیل یا آب‌نبات سفت خودداری کنید، زیرا ممکن است باعث ترک یا شکستگی دندان شود.

– حداقل سالی یک‌بار برای معاینه وضعیت دندان مصنوعی و لثه‌ها به دندانپزشک مراجعه کنید.

– اگر دندان مصنوعی شما لق شده یا باعث زخم شدن لثه می‌شود، حتماً برای تنظیم مجدد به متخصص مراجعه کنید.

– دندان مصنوعی خود را در معرض حرارت زیاد (آب جوش یا مایکروویو) قرار ندهید، چون تغییر شکل می‌دهد.

مزایا و معایب دندان مصنوعی

مانند هر روش درمانی دیگر، دندان مصنوعی نیز مزایا و معایب خاص خود را دارد.

مزایا:

– بازیابی عملکرد جویدن و گفتار

– بهبود زیبایی صورت و لبخند

– مقرون‌به‌صرفه‌تر از ایمپلنت در اکثر موارد

– امکان ساخت سریع و بدون جراحی در مدل‌های متحرک

معایب:

– نیاز به مراقبت زیاد

– احتمال لقی در دندان‌های متحرک

– امکان آسیب به لثه در صورت استفاده نادرست

– عمر مفید کمتر نسبت به ایمپلنت

آیا دندان مصنوعی دائمی است؟

پاسخ کوتاه: نه. بیشتر دندان‌های مصنوعی (مخصوصاً متحرک‌ها) بین ۵ تا ۱۰ سال عمر مفید دارند. عواملی مثل استفاده صحیح، مراقبت منظم و کیفیت ساخت در افزایش عمر آن بسیار مؤثرند. البته دندان مصنوعی ثابت یا ایمپلنت ممکن است در صورت نگهداری مناسب، تا بیش از ۱۵ سال نیز دوام داشته باشد.

نتیجه‌گیری

دندان مصنوعی راه‌حلی مؤثر و نسبتاً اقتصادی برای افرادی است که به هر دلیل دندان‌های خود را از دست داده‌اند. امروزه با پیشرفت تکنولوژی‌های دندانسازی و ورود برندهای باکیفیت، این ابزار نه‌تنها از نظر ظاهری بلکه از نظر عملکرد نیز نزدیک به دندان‌های طبیعی شده است. البته انتخاب نوع مناسب، آگاهی از هزینه‌ها و مراقبت صحیح از آن‌ها بسیار مهم است تا تجربه‌ای راحت، کاربردی و بادوام داشته باشید.

اگر قصد تهیه دندان مصنوعی دارید، پیشنهاد می‌شود حتماً با دندانپزشک متخصص مشورت کنید تا با توجه به شرایط دهان، بودجه و نیازهای شما، بهترین گزینه انتخاب شود. همچنین توجه به برندهای معتبر و کلینیک‌های مجاز نقش مهمی در کیفیت نهایی دندان مصنوعی خواهد داشت.